Jeśli człowiek jest istotą rozumną, otwartą na prawdę, to przeszkadza nam w byciu sobą nade wszystko nie błądzenie, ale pielęgnowanie pozorów życia w prawdzie. Spragnieni prawdy z błędem sobie poradzą, a zadowalający się pozorami nawet z prawdy nie odnoszą duchowego pożytku.

Zdajemy się być obywatelami epoki, która wręcz nagradza za życie tylko pozorami. Politycy mają nade wszystko udawać przejętych dobrem obywateli, jak to widzimy w tzw. sprawie smoleńskiej, aferze hazardowej czy zaciskaniu pasa najbiedniejszym. Okradani, oszukiwani i zwodzeni są jednak w zupełności zadowoleni, jeśli na własne oczy widzą życzliwe uśmiechanie się do siebie, napinanie muskułów i robienie groźnych min do przeciwników powszechnej miłości.

Policja także ma nade wszystko udawać, że łapie bandytów i innych przestępców, a zatem siedzieć w krzakach na skraju wsi, aby drenować radarami kieszenie kierowców pozbawionych odpowiedniego nasłuchu, albo też prowadzić poszukiwania - kosztujące dziesiątki tysięcy - winnego stłuczki za 27 złotych. Wszyscy jednak zdają się być ukontentowani, bo sprawiedliwości stanie się zadość, a na drogach nade wszystko trzeba jeździć zawsze jak najwolniej, jak to czytamy na billboardach "Kierowco, zwolnij!", czyli także wtedy kiedy jedzie się 30 km/h. Nie ma co jednak przejmować się dużymi kwantyfikatorami, kiedy chodzi nie o prawdę, tylko o mocne wrażenie.

Ten kult pozoru wtargnął niekiedy także do duszpasterstwa. Ma się tu robić wrażenie odgrywania roli zawsze uśmiechniętego miłośnika ludzkości niż zainteresowanego trafnym wskazywaniem konkretnego dobra i zła, czyli dobra i zła na naszych ulicach, w gazetach, w telewizji. To jest realny świat, w którym dzisiaj żyjemy, a mówienie o "potrzebie miłości", której spragnieni jesteśmy wszyscy, zwłaszcza zaś wychowująca się młodzież, nie dodaje niczego odkrywczego do naszych umysłów, a spienia tylko pozory. To otwieranie jakoby zamkniętych drzwi stosuje się nieraz w serwowanych nam wywiadach. Pytający chociaż doskonale orientują się co do tego, ile jest np. komputerów w jakiejś sali ćwiczeniowej, to jednak pytają o to odpowiedzialnego za tę pracownię. Słuchacze mają wrażenie, iż odgrywane jest na ich oczach jakieś przedstawienie.

W mediach z rozkoszą pielęgnuje się też wrażenie dbałości o wysokie standardy moralne. Ileż zatem tam codziennie "troski", "wyrażania niepokoju", "pochylenia" się nad poziomem moralnym tzw. celebrytów! Zagląda się im w tym celu przez zasłonięte okna do domów, aby sprawdzić, czy zażywają narkotyki, piją alkohol i zdradzają żony. Ale to wrażliwość moralna tylko na niby. Rzekomo spragnieni wysokiego poziomu u księży, wierności małżeńskiej i trzeźwości aktorów i polityków, w tych samych miejscach otwarcie zachęcają do robienia czegoś innego.

To życie na niby przeniosło się także do szkół, gdzie często nauczyciel pozbawiony został dyscyplinarnych środków radzenia sobie z uczniami i studentami mającymi ambicję otrzymania nie tyle dobrego wykształcenia, ile jego pozorów. Wszyscy mają zatem "przechodzić", "zaliczyć" i "zdać", a nierozumiejący tej zasady nauczyciele są karani, a celebrujący pozory - nagradzani, nade wszystko wolnym czasem.

Nie wystarczy jednak tylko stwierdzać fakty, trzeba je jeszcze próbować wyjaśnić. Dlaczego nasza współczesność tak wysoko ceni sobie konformizm, uzgadnianie swojego postępowania z "tak się robi, a tak się nie robi", celebrowanie pozoru, a nie pasjonowanie się samą realną rzeczywistością? Wśród różnych przyczyn nie należy przeoczyć - zwłaszcza przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego - zaniechania przez szkołę uczenia łaciny i greki, na rzecz wyłącznego uczenia języków nowożytnych. Tak twierdzi profesor Tadeusz Zieliński - uznany wielokrotnie przez specjalistów za jednego z najlepszych w dziejach znawców greckiego i rzymskiego antyku - w swoich słynnych wykładach "Świat antyczny i my", wygłoszonych w 1901 roku i natychmiast przetłumaczonych i wydanych w 17 językach. Jan Parandowski twierdził, że po dziesięciu stronach lektury tej porywającej żarem, rzetelnością i trafnością książki - odnośnie do jej wołania o podjęcie i uszanowanie otrzymanego przez nas dziedzictwa greckiego i rzymskiego antyku - "był już katechumenem tej pogodnej wiary, spragnionym wszystkich jej święceń". Zieliński zwracał uwagę na niezastąpioną rolę pedagogiczno-moralną uczenia się łaciny i greki, bo przyswajanie sobie znajomości języków nowożytnych zawsze oparte jest na zasadzie "tak się mówi": a jeśli "to poddawanie się wyrokowi 'tak się mówi' weszło wam w krew i w ciało (...) to rezultatem tej zmiany będzie jedynie zanik zdolności do ulegania słusznym argumentom, zanik tolerancji, której brak już obecnie dotkliwie daje się we znaki w naszym społeczeństwie". Inaczej jest natomiast w intelektualistycznych językach łacińskim i (jeszcze bardziej) greckim, których przyswajanie rozwija rozum, karmiący się pytaniem "dlaczego?". Nie wystarczy naszemu rozumowi: "kazano", "tak się robi", "tak należy", "jakie coś jest".

Marek Czachorowski

Źródło: Nasz Dziennik