Pod hasłem: „Polska dla rodziny – rodzina dla Polski”, rozpoczęła się dziś w Sejmie dwudniowa międzynarodowa konferencja skupiająca specjalistów od polityki rodzinnej z wielu krajów Europy. 

Inicjatorem i organizatorem konferencji jest Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej oraz Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, partnerem społecznym konferencji jest Związek Dużych Rodzin "Trzy Plus". 

Marszałek Sejmu Bronisław Komorowski otwierając konferencję wyraził radość, że konferencja odbywa się w gmachu Sejmu, gdyż jest to miejsce, gdzie trwa praca nad przyszłością narodu i państwa, a rodzina stanowi fundament tkanki społecznej. „Rodzina jest sprawą o charakterze fundamentalnym dla przyszłości Polski” - powiedział. Podkreślił, że sytuacja rodziny w Polsce nie jest satysfakcjonująca, a szczególnie rodzin wielodzietnych. Dodał, że można mówić wręcz o heroizmie rodzin, które posiadają więcej niż dwójkę dzieci. Wyraził nadzieje, że konferencja przyczyni się do perspektywicznego myślenia o rodzinie, tak, aby polskie kobiety mogły rodzić więcej dzieci i aby nie było to aktem heroicznym.

Prymas Polski abp Henryk Muszyński stwierdził, że problematyka rodzinna jest nadzwyczaj ważną zarówno dla Ojczyzny jak i dla Kościoła. „Temat ten przypomina nam, ze wszyscy, którzy reprezentują Polskę winni zastanowić się wspólnie,, co możemy zrobić dla rodziny” – podkreślił.

Dziś – zdaniem Prymasa – sytuacja rodziny jest szczególnie trudna, gdyż stawia się pod znakiem zapytania nawet samą jej tożsamość, proponując rozszerzenie definicji rodziny na związki o innym charakterze. Wezwał wszystkie obecne na konferencji struktury państwa, samorządów i organizacje pozarządowe do wspólnego zaangażowania na rzecz rodziny.

Jolanta Fedak, minister pracy, podkreśliła, że polityka rodzinna „winna być największym wyzwaniem dla współczesnej Polski i współczesnej Europy”. Dodała, że po 20 latach transformacji winno być nas stać na wprowadzenie korzystnych rozwiązań na rzecz rodziny. Wyznała, że z takim przekonaniem podejmowała 2, 5 roku temu pracę jako minister, niestety jednak rzeczywistość pod tym względem okazała się o wiele trudniejsza.

- Godzenie pracy z wychowywaniem dzieci jest w Polsce dużym problemem - przyznała minister pracy i polityki społecznej Jolanta Fedak, zapowiadając jednocześnie, że tzw. ustawa żłobkowa, która ułatwić ma opiekę nad dziećmi, za tydzień stanie na posiedzeniu rządu.

Polska ma niski wskaźnik przyrostu naturalnego (1,3) oraz jeden z najniższych w Europie współczynnik aktywności zawodowej kobiet (48 proc.). Jak przekonywali uczestnicy konferencji, godzenie rodzicielstwa z pracą zawodową i wsparcie rodziny na poziomie centralnym i lokalnym to klucz do zmiany tych statystyk.

"Po 20 latach transformacji stać nas na to, by wypracować własne rozwiązania w ramach polityki prorodzinnej, uwzględniające sytuację demograficzną naszego kraju, strukturę społeczeństwa, tradycję, przyzwyczajenia" - przekonywała minister pracy. Dodała, że dobrze przy tym wzorować się na innych krajach, które mają niemałe sukcesy w tej dziedzinie, choćby Francji czy krajach skandynawskich.

Fedak przypomniała, że projekt ustawy o formach opieki nad dziećmi do lat trzech, którą przygotował resort pracy, jest już gotowy i prawdopodobnie w przyszłym tygodniu zajmie się nim Rada Ministrów. Wyraziła nadzieję, że ustawę uda się uchwalić jeszcze w tym roku, choć - jak zaznaczyła - realizacja polityki społecznej w czasie kryzysu nie jest prosta.

Projekt przewiduje różnorodność form opieki nad małymi dziećmi, m.in. żłobek, klub dziecięcy, dzienny opiekun, niania. Obecnie żłobki funkcjonują jako zoz-y, a wszelkie czynności opiekuńcze nad dzieckiem są świadczeniami zdrowotnymi, co w praktyce oznacza, że trudno założyć jest taką placówkę; po wejściu w życie projektowanej ustawy procedury te zostaną uproszczone, a żłobki będą podlegać MPiPS. W projekcie przewidziano także zachęty dla pracodawców do tworzenia przyzakładowych żłobków i klubików dziecięcych oraz dla uczelni, które będą mogły prowadzić żłobki obok domów studenckich i stołówek.

Fedak przypomniała, że resort pracy pod jej kierownictwem wydłużył urlopy dla rodziców i wprowadził mechanizmy chroniące ich przed zwolnieniem z pracy po powrocie z urlopu. Dodała, że z myślą o pomocy rodzinom przygotowana została ustawa o wspieraniu rodziny i rodzinnej opiece zastępczej, która także wkrótce trafi pod obrady rządu.

Minister pracy zwróciła uwagę, że jednym z rozwiązań ułatwiających godzenie pracy zawodowej z opieką nad dziećmi są elastyczne formy zatrudnienia. Jednak, jak wynika z badań, zrealizowanych dla potrzeb projektu "Godzenie ról rodzinnych i zawodowych w Polsce" realizowanego w MPiPS, większość pracodawców nie widzi korzyści płynących z wdrożenia w swojej firmie tego rodzaju rozwiązań, ich zdaniem pociągają one za sobą duże koszty organizacyjne oraz finansowe. Fedak przyznała, że choć przepisy to umożliwiają, elastyczne formy zatrudnienia są mało wykorzystywane. Jej zdaniem wynikać to może z trudnej sytuacji na rynku pracy, a także z niedoinformowania. Zapowiedziała, że część środków unijnych, jakie ma do dyspozycji resort pracy, zostanie wykorzystana na kampanię promującą elastyczne formy zatrudnienia.

Joanna Krupska – prezes Związku Dużych Rodzin „Trzy Plus” – oświadczyła, że „chcemy Polski opartej na fundamencie rodziny”. Niestety jednak niepokojący jest wskaźnik dzietności polskich rodzin, powodujący, że w tym zakresie jesteśmy na samym końcu w Europie. Dodała, że brak dalekosiężnej polityki rodzinnej skutkować będzie olbrzymimi stratami w przyszłości. Wyjaśniła, że inwestycja w rodzinę jest najlepszą inwestycją w kapitał ludzki, co przyznają ekonomiści, w tym laureaci Nagrody Nobla.

„Mamy nadzieję, że nadchodzi era, kiedy polityka rodzinna będzie realizowana” – zakończyła.

W Sejmie dyskusja o rodzinie

O potrzebie promowania dzietności jako rozwiązania problemu kryzysu demograficznego rozmawiali uczestnicy międzynarodowej konferencji o rodzinie w Sejmie RP w Warszawie.

- Niestety, w Unii Europejskiej rozwiązań upatruje się bardziej w ruchach migracyjnych. Nie ma modelu europejskiej polityki rodzinnej – powiedział Jan Tombiński, ambasador RP przy Unii Europejskiej.

Ten brak europejskiego modelu rodziny tłumaczony jest tym, że każde z państw członkowskich ma swój model. Jednak, jak zaznacza Tombiński, Unia Europejska posiada „instrumenty” wpływające na sposób uprawiania polityki rodzinnej państw. Zaliczył do nich dyskusję o definicji małżeństwa i rodziny, prawo rozwodowe, wzorce edukacyjne, dostęp do badań i służby zdrowia. Podkreślił, że nie wszędzie w definicję małżeństwa wpisana jest relacja między kobietą i mężczyzną, a zamiast promowania wielodzietności, dominuje nastawienie na migrację jako rozwiązanie problemu demograficznego. Promuje się także bardziej ograniczanie liczby urodzin. Jako niepokojący fakt Tombiński uznał też dyskusje nad „alternatywnymi” modelami rodziny oraz zajmowanie się rozwiązaniami prawnymi, które są odpowiedzią na „jednorazowe” problemy.

Jan Tombiński przypomniał też, że w przyszłym roku Polska obejmie prezydencję w UE. Jego zdaniem, naszym pozytywnym wpływem może być powrót do dyskusji nad promowaniem wielodzietności jako lepszej alternatywie dla kryzysu demograficznego.

Catherine Vierling, doradca Parlamentu Europejskiego, również akcentowała potrzebę promowania wielodzietności. – Polska potrzebuje dzieci, bez nich za 25 lat w systemie emerytalnym powstanie luka, której nie uda się załatać – przestrzegała. Vierling podkreślała, że należy dążyć do doceniania w wymiernym wymiarze pracy kobiet w domu. Obecnie logika rynku nie uwzględnia logiki natury ludzkiej. Rynek potrzebuje pracowników, ale dziecko potrzebuje opieki rodziców. Na rynku pracy istnieje więc - zdaniem Vierling – ukryta dyskryminacja, która nie pozwala dokonać kobiecie wolnego wyboru miedzy pracą a wychowywaniem dzieci. – Jak to jest, że mężczyzna hodujący świnie uważany jest za produktywnego, a kobieta wychowująca człowieka uznana jest za nieproduktywną? – pytała retorycznie.

Podczas jednego z paneli towarzyszących konferencji, omawiano modele polityki prorodzinnej w Norwegii, Francji, Słowacji, Niemczech i Polsce.

W Norwegii – gdzie przyrost naturalny wynosi 1,9 - podatek jest progresywny a małżonkowie nie mogą rozliczać się z podatków razem. Wysokie podatki uzasadniane są tym, że szkolnictwo jest darmowe. Państwo nie prowadzi polityki prorodzinnej wobec rodzin wielodzietnych. Państwo rozwinęło sieć przedszkoli, by kobiety mogły wracać do pracy, istnieją niewielkie świadczenia na dzieci. Motywacją do zawierania małżeństw dla Norwegów może być jedynie fakt, że mieszkania są niezwykle drogie. Łatwiej kupić mieszkanie utrzymując się z dwóch pensji – single mają mniejsze szanse na własne mieszkanie.

Dopiero w 1998 roku rząd zdecydował płacić kobietom, które postanowiły zostać w domu i zajmować się wychowywaniem dzieci, równowartość środków, jakie trzeba wydać na umieszczenie dziecka w przedszkolu. To dało norweskim kobietom wybór czy chcą zostać w domu czy wrócić do pracy zawodowej.

We Francji państwo postawiło na promowanie wielodzietności. Istnieją ulgi podatkowe pozwalające rozliczać się małżeństwom nie tylko wspólnie ze sobą, ale również z dziećmi. Oświata jest darmowa i obowiązkowa do 16 roku życia. Do 10 roku życia dzieci mogą liczyć na opiekę w szkole także podczas wakacji. Rodziny mogą też liczyć na dofinansowanie państwa do letnich wyjazdów dzieci na kolonie.

W Niemczech panuje pogląd, że państwo nie może zabierać rodzicom poprzez podatki środków niezbędnych do utrzymania dzieci. Każde dziecko jest bowiem autonomicznym podmiotem i wymagane jest by miało dostępne środki do utrzymania. Dlatego rodzice muszą mieć zachowane minimum dochodów pozwalających im na zaspokojenie podstawowych potrzeb dzieci. Z kolei na Słowacji istnieją ulgi podatkowe ze względu na dzieci, a na trzecie i każde kolejne dziecko w rodzinie przysługują zasiłki.

W Polsce małżonkowie mogą rozliczać się wspólnie a samotni rodzice razem z dzieckiem. Niestety ulgi podatkowe nie obejmują wszystkich, np. nie mogą z ulg skorzystać rolnicy. Istnieją także świadczenia rodzinne, ale kryteria, wg których są naliczane nie były weryfikowane od 6 lat. Kobiety otrzymują „becikowe” a pozostając na urlopie wychowawczym mają opłacane składki emerytalne i zdrowotne, a samorządy mają możliwość zwiększania świadczeń rodzinnych mieszkańcom swoich województw. Niestety, z takich możliwości korzysta zaledwie 15 proc. samorządów terytorialnych. W planach jest rozwinięcie sieci przedszkoli, klubów dziecięcych oraz opiekunek domowych oraz ulgi podatkowe dla pracodawców, którzy będą organizować przy swoich instytucjach żłobki.

Międzynarodowa konferencja o rodzinie w Sejmie odbywa się pod hasłem „Polska dla rodziny – rodzina dla Polski”. Jej organizatorem jest Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej oraz Związek Dużych Rodzin „Trzy plus”.

Prorodzinne „lobby” w mediach

W mediach należy promować pozytywny obraz rodziny i politykę prorodzinną, a przynajmniej podejmować działania, które nie szkodzą podstawowej jednostce społecznej.

Zdaniem znanego francuskiego dziennikarza Bernarda Margueritte, wartości rodzinne nie zajmują odpowiedniego miejsca we współczesnych środkach przekazu. Podkreślił, że media – jeśli chodzi o rodzinę – winny zastosować przynajmniej dewizę lekarską „Primum non nocere” (najpierw nie szkodzić). „Niestety – podkreślił – jesteśmy od tego daleko, jak pokazuje tragiczny wpływ mediów, zwłaszcza na młodzież, promując sensacje, pokazując sceny  gwałtu i pornografię”.

Margueritte dziwił się dlaczego media nie pokazują pozytywnych walorów życia rodzinnego. Tymczasem – jak dowodził – tam gdzie rodzina jest rozbita, tam też jest największa nędza, najwięcej bezrobocia, zabójstw, samobójstw i używania narkotyków. Dziennikarz przytoczył dane, z których wynika, że rozwód 5-krotnie zwiększa ryzyko patologicznych zachowań u dziecka. We Francji osoba samotna konsumuje 3 razy więcej alkoholu niż osoba w związku małżeńskim. Mężczyzna żonaty – jak wykazują statystyki policyjne – popełnia 2 razy mniej przestępstw niż nie żonaty. Ponadto jego stan zdrowia jest lepszy, z ryzykiem zawału 3 razy mniejszym niż u kawalera.

Z kolei Marcin Przeciszewski z KAI wykazywał, że polityka na rzecz rodziny jest elementem polskiej racji stanu. Niestety – jego zdaniem - nie rozumieją tego ani polskie elity polityczne, ani też media. „Odnoszę wrażenie – mówił - że zdecydowana większość polskich mediów reprezentuje skrajnie liberalno-indywidualistyczną linię. Przyjmując taką perspektywę, wszelka polityka rodzinna postrzegana jest przez nie w kategoriach przeżytku, bądź których aplikacja nie jest godna społeczeństwa na drodze szybkiego rozwoju. Wobec tego jakakolwiek propozycja pomocy rodzinie ze strony szerszej społeczności postrzegana jest jako: wyciąganie pieniędzy z kieszeni podatnika”. Jako najbardziej dobitny wyraz takiego myślenia wymienił relacjonowanie w polskich mediach słynnej debaty na temat „becikowego”.

A była to świetna okazja dla mediów - dowodził - aby przybliżyć czytelnikom podstawowe pojęcia polityki rodzinnej, która jest „normą europejską”. Testy takie – zdaniem prelegenta - z pewnością byłyby z ciekawością przyjmowane przez czytelników, gdyż byłaby to dla nich korzystna nowość.

Szczególnej stygmatyzacji –zdaniem prezesa KAI - w świecie medialnym poddawana jest rodzina wielodzietna. Rodzina taka najczęściej prezentowana jest jako zjawisko ze sfery patologii społecznej. Pomijany jest fakt, że w rodzinach wielodzietnych wychowuje się obecnie jedna trzecia polskich dzieci. Taka stygmatyzacja z pewnością nie ułatwi tym młodym ludziom wejścia w życie społeczne.

Na zakończenie swej wypowiedzi Przeciszewski zaapelował o stworzenie w polskich mediach wyraźnego „lobby” prorodzinnego. „Promować winno ono hasło, że jest jedną z najbardziej korzystnych długofalowych inwestycji z punktu widzenia społeczeństwa i państwa. Kapitał ludzki i społeczny jest bowiem podstawą nie tylko godnego rozwoju, ale także pomyślnie rozwijającej się gospodarki i dobrobytu” - wyjaśniał.

Dziennikarze wzięli udział w międzynarodowej konferencji „Polska dla rodziny – rodzina dla Polski”, która rozpoczęła się 9 marca w Sejmie. Organizatorem konferencji jest Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej oraz Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, a partnerem społecznym Związek Dużych Rodzin "Trzy Plus".

Źródło: PAP, KAI

Za: Wiara.pl, Magazyn Familia