Z okazji 90-lecia przybycia salezjanów do Różanegostoku z księdzem Piotrem Sosnowskim, dyrektorem Szkoły Podstawowej i Gimnazjum, działających w ramach Salezjańskiego Ośrodka Wychowawczego, rozmawia Adam Białous.

Różanystok to miejsce z bogatą historią, ściśle związaną z istniejącym tu od wieków sanktuarium...

- Wszystko zaczęło się w połowie XVII wieku, kiedy to na zlecenie Tyszkiewiczów, dawnych właścicieli Różanegostoku, artysta z Grodna namalował obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem na ręku, zwany dziś cudownym obrazem Matki Bożej Różanostockiej. Obraz cieszył się coraz większą czcią, więc w 1663 r., na prośbę rodziny Tyszkiewiczów, przybyli tu z Sejn dominikanie jako opiekunowie cudownego obrazu. Został on umieszczony w wybudowanej w drugiej połowie XVIII wieku, specjalnie dla niego, pięknej barokowej świątyni, wzorowanej na architekturze kościoła jezuickiego w Grodnie. Dziś świątynia ta nosi zaszczytne miano bazyliki mniejszej. Jako ciekawostkę podam, że pierwotnie miejscowość nosiła nazwę Krzywego Stoku, jednak kult Matki Bożej oraz łaski udzielane przez Nią spowodowały, że zmieniono tę nazwę na ładniej brzmiącą - Różanystok. Dominikanów z Różanegostoku, za pomoc powstańcom styczniowym, wygnał car. Sprowadził tu prawosławne mniszki. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w roku 1919 przybyli tu salezjanie.

Jaką działalność Salezjanie prowadzą w Różanymstoku?

- Przez te 90 lat, z przerwą w okresie komunizmu, salezjanie prowadzą tu dwojaką działalność - służba sanktuarium i działalność wychowawczo-edukacyjna. Od roku 1920 do 1954 prowadziliśmy tutaj gimnazjum męskie. W okresie świetności ośrodka było w nim nawet około 400 chłopaków internistów. W roku 1954 szkołę zabrali nam komuniści, a nas wygnali. Bezprawny proceder wywiezienia prawie wszystkich salezjanów z Różanegostoku osobiście nadzorował Mieczysław Moczar. Kilku księżom pozwolono pozostać, jednak mogli oni zajmować się tylko opieką nad sanktuarium. Budynki szkolne powróciły do salezjanów w roku 2000, dzięki czemu mogliśmy tu otworzyć Salezjański Ośrodek Wychowawczy dla młodzieży trudnej. W jego ramach działają też, prowadzone przez nas - szkoła podstawowa (tylko V i VI klasa) i trzy klasy gimnazjum. Kadrę pedagogiczną tworzą głównie osoby świeckie, w jej skład wchodzi również sześciu księży salezjanów. Ogółem w ośrodku pracuje około 80 osób. W Różanymstoku znajduje się również dom Sióstr Salezjanek, który powstał jako pierwszy w Polsce. Mało kto wie, że bohaterka walki o wolną Polskę - Danuta Siedzikówna ps. "Inka", była wychowanką Sióstr Salezjanek z Różanegostoku.

W jaki sposób młodzież trafia do ośrodka i czym się tu zajmuje?

- Młodzież męska, przeważnie w wieku 14-18 lat, trafia do nas poprzez nakazy sądowe, przede wszystkim z powodu absencji szkolnej. Obecnie jest u nas 120 chłopców, głównie z terenów województw podlaskiego i warmińsko-mazurskiego, jednak są również osoby z innych części Polski. Nawet z tak odległych, jak Gdynia, Opole czy Przemyśl. Nasza placówka jest jedynym tego typu ośrodkiem dla chłopaków. Chłopcy najczęściej trafiają tu, bo nie chodzą do szkoły, tak więc u nas muszą zmierzyć się z tym problemem i szkołę ukończyć. To się nam wspólnie udaje, bo ponad 90 procent chłopaków szkołę kończy. Mają też u nas przedmioty i praktyki wprowadzające do różnych zawodów, koła zainteresowań, na których można rozwijać swoje talenty sportowe, artystyczne. Bardzo ważna jest w ośrodku praca fizyczna, chłopcy pracują w ogrodzie, w domu, a nawet w stajni, którą posiadamy.

Co powoduje, że dziś tak wiele młodzieży schodzi na złą drogę?

- Głównym powodem jest na pewno brak należytej opieki rodzicielskiej i wychowawczej w domu. Do nas trafiają często chłopaki wychowane przez ulicę. Dochodzi do tego problem tzw. eurosierot, których rodzice są za granicą. Taka młodzież jest prawie bezbronna w obliczu wielu niebezpieczeństw, które na nią czyhają. Dziś np. dostęp do środków odurzających, w tym narkotyków, jest o wiele łatwiejszy niż dawniej. Zwiększyła się dostępność do wielu innych złych rzeczy. Młodzi często padają ofiarą pułapek zastawionych na nich przez dorosłych. Jeszcze raz wrócę do rodziny, bo to w niej młody człowiek może znaleźć prawdziwe i niedające się niczym zastąpić wsparcie. My możemy w ośrodku pracować nad chłopakiem nawet kilka lat, ale kiedy on nawet na tydzień wróci do rodziny, która nie da mu tego, czego on potrzebuje, czyli miłości, cała nasza praca obraca się wniwecz.

Jakie metody wychowawcze stosowane są w ośrodku?

- Jeśli chodzi o system wychowawczy, to stosujemy tu system wypracowany przez św. Jana Bosko, oparty na trójmianie - miłość, rozum, religia. Miłość to serdeczność, dobroć, więzy przyjaźni, akceptacja; rozum to przede wszystkim poznanie wychowanka, żeby stawiać mu wymagania, trzeba go dobrze poznać, działanie wychowawcze musi być działaniem rozumnym, tu nie można opierać się tylko na emocjach, uczuciach. Trzeci czynnik to religia, czyli otwarcie na Boga. Człowiek jest z natury religijny, kiedy więc nie pozna Boga z Biblii, będzie tworzył swoje bożki i ołtarze. Na pewno w wychowaniu chłopców pomaga nam bliskość sanktuarium maryjnego, ponieważ w domu Matki człowiek zawsze czuje się najbezpieczniej.

Dziękuję za rozmowę.

Źródło: Nasz Dziennik